De martelaren van Gorcum

Martelaren bannerIn 1572 werden negentien geestelijken, die bekend zijn geworden als de Martelaren van Gorcum, opgepakt door de Watergeuzen, naar Den Briel (nu Brielle) gevoerd, gemarteld en vermoord. Hun lot vormde een tragisch dieptepunt van de wreedheden die beide partijen tijdens de Tachtigjarige Oorlog begingen. In 2017 is het 150 jaar geleden dat de Martelaren heilig zijn verklaard. Ter gelegenheid daarvan is de expositie per 24 juni 2017 vernieuwd.

 

-> Bekijk een korte video

-> Bekijk de reportage van Omroep Gelderland

-> Beluister de reportage van Radio 5 (uit 2012)

 

Wie zijn de Martelaren van Gorcum?

In 1572, tijdens de door Willem van Oranje geleide Opstand tegen het Spaanse gezag, werd in Gorinchem een groep rooms-katholieke geestelijken door de watergeuzen gevangen genomen, gemarteld en naar Den Briel afgevoerd. Omdat de geestelijken trouw bleven aan het katholieke geloof werden zij ter dood veroordeeld. In een turfschuur buiten de stad werden ze in de nacht van 8 op 9 juli opgehangen. n 1675 werden de Martelaren van Gorcum zalig verklaard en in 1867 volgde de heiligverklaring door paus Pius IX. Nog elk jaar vindt er rond hun sterfdag 9 juli een nationale bedevaart naar Brielle plaats. Overigens beperkt de herinnering aan de Martelaren van Gorcum zich niet tot Nederland alleen: in andere landen van Europa, maar ook elders in de wereld worden zij nu nog vereerd. De expositie laat de geschiedenis en verering van de Martelaren zien.

 

De Martelaren worden wereldwijd herdacht...

Oog_in_oog_met_de_martelaren_-_Klein

 

Expositie

De expositie, vast onderdeel van de historische presentatie van het Gorcums Museum, bestaat uit drie onderdelen. Het eerste gedeelte vertelt het algemene verhaal: over wie de Martelaren waren en wat hen is overkomen. Het tweede gedeelte behandelt de verering van de martelaren na hun dood. In België, Duitsland en Italië, zelfs tot in Mexico, Chili, Ecuador, Brazilië, Guatemala en de Filipijnen zijn de Nederlandse Martelaren van Gorcum bekend. Reproducties van schilderijen en prenten in die verre landen laten zien waar elders in de wereld de martelaren vereerd worden.

 

Open Kathedraal

In Gorinchem zelf bleef ongeveer een kwart van de bevolking rooms-katholiek. In de 19e-eeuwse rooms-katholieke kerk in de Haarstraat werden gebrandschilderde ramen over de Martelaren aangebracht. Bij de verbouwing van de kerk tot appartementencomplex zijn echter de ramen verwijderd. In de expositie zijn fragmenten van deze ramen te zien, en is er aandacht voor het in voorbereiding zijnde project 'De Open Kathedraal'. Dit voorziet in een open opstelling van de (te restaureren) glas-in-lood-ramen langs de rivier de Merwede. Aan de hand van een maquette wordt dit bijzondere plan in beeld gebracht. Ook de geschiedenis van de totstandkoming van deze kerkramen passeert de revue, vergezeld van een presentatie over hoe de Martelaren van Gorcum elders in Nederland in glas-in-lood zijn afgebeeld.

 

Rondleiding

Tijdens de Culturele Route, elke tweede zondag van de maand, verzorgt gastconservator Roy Tepe om 15.00 een rondleiding door de tentoonstelling.

 

 Meer informatie

Voor meer informatie over de Martelaren van Gorcum en de jaarlijkse bedevaart naar Brielle rond 9 juli, zie: martelarenvangorcum.nl.