De Koe in de Kunst

De koe in de kunst BannerKunstenaars hebben zich door de eeuwen heen door de koe laten inspireren. Wat maakt dit dier zo aantrekkelijk? Het Gorcums Museum neemt van 8 april t/m 10 september 2017 een duik in koeienkunst van de 17e eeuw tot heden. Het resultaat is de expositie De Koe in de Kunst met werk van tientallen - overwegend Nederlandse - kunstenaars, waarin dit veelzijdige thema wordt 'uitgemolken'. Met prachtige koeienportretten, koeien in de wei, in de stal, op de markt en zelfs bij de slager. De bekende bioloog en schrijver Midas Dekkers opent de tentoonstelling.

 

Levensecht
Een van de oudst bekende portretten van de koe, naar het leven geschilderd, is van de hand van Dirck Govaerts (1575-1646), een Gorcumse schilder met een passie voor dieren. Het stoere beest, vergezeld door een ram, werpt de beschouwer een nieuwsgierige blik toe. Alexandra Klimas (1970) is een hedendaagse vertegenwoordigster van het koeienportret. Ze is verliefd op runderen en betreurt het dat die geleidelijk uit het landschap verdwijnen. Haar koeien zijn zo levensecht dat ze bijna tastbaar worden.  

 

Koeien in de wei, op stal, op de markt...

De koe in de kunst Klein

Romantisch
Met een losse penseelstreek, maar heel trefzeker plaatst koeienkenner en kunstenaar Marleen Felius (1948) haar koeien op het doek. Internationale faam verwierf zij met haar classificatie van rundveerassen waarmee zij bovendien de belangstelling voor haar geliefde viervoeter stimuleerde. Veeschilder Jan Babtist Kobell (1777-1814) situeerde zijn koeien bij voorkeur in een romantisch landschap, vredig drinkend uit een beekje en omgeven door schaapjes en kippen. Heel gedetailleerd werk, met veel vakmanschap uitgevoerd. Dat koeien ook op vrolijke wijze uitgebeeld kunnen worden bewijzen de kleurrijke schilderijen van Peter Diem (1945) en Adri Dijkhorst (1955).

 

Veemarkt
Eeuwenlang waren koeien ook in de stad te vinden, onder meer op veemarkten. Zo ook in Gorinchem. Die koehandel was een geliefd onderwerp van de Hagenaar Willem de Zwart (1862-1931), die niet alleen de beesten zelf, maar ook de mens in zijn werk laat figureren. Vóór het loven en bieden - met handjeklap - wordt het vee uitvoerig geïnspecteerd. Die keuring van rundvee is door  fotograaf Ferry Verheij tijdens de Fokveedag in Hoornaar vastgelegd.

 

De koe binnenstebuiten
Hoe een geslacht kalf vroeger - ondersteboven hangend aan een ladder - werd verwerkt, is rond 1750 treffend in beeld gebracht door Jan Horemans (1714-1790). Vlees is meestal wat na een productief koeienleven resteert. Wat dan nog overblijft van het trotse beest, zoals de huid, kan nog heel goed in een kunstwerk worden gebruikt, zo bewijst Afke Golsteijn (1975). Met haar indrukwekkende werk no title, no status zien we een aaibare koe die tegelijk onderdeel is van onze vlees- en melkconsumptie.

 

Midas Dekkers
De tentoonstelling wordt op zaterdag 8 april geopend door niemand minder dan bioloog en schrijver Midas Dekkers. Gedurende de expositie worden in en rond Gorinchem verschillende Koe-activiteiten georganiseerd.